Ontdek de 16 meest voorkomende slaapstoornissen en hun symptomen

geplaatst in: Slaapstoornissen | 0

slaapstoornissenEr zijn behoorlijk veel slaapstoornissen.

Als je er last van hebt dan heb je dat niet eens altijd direct in de gaten.

Sommige slaapstoornissen uitten zich namelijk in je slaap; Je hebt dan het idee prima geslapen te hebben.

Maar overdag voel je je lusteloos, lui, zonder energie.

Dan kan het zomaar zijn dat je last hebt van één van de onderstaande slaapstoornissen.

Ontdek dus snel welke slaapstoornissen er allemaal zijn, misschien herken je jezelf wel in één uit de rij!

Slaapstoornissen die vallen onder Slapeloosheid

Slapeloosheid wordt ook wel insomnie genoemd. Dit is een slaapstoornis waarbij je slecht slaapt.

De normale slaapcyclus wordt daarmee doorbroken en daardoor ontstaan er allerlei klachten bij het functioneren van overdag.

Maar wat is een normale slaapcyclus?

  • Normaal gesproken slaapt een mens zo’n 5 tot 10 uur per etmaal
  • Daarnaast is een normale tijdsduur voor inslapen ongeveer 15 minuten
  • Het is normaal als je 2 of 3 keer op een nacht wakker wordt, maar dan slaap je ook zo weer verder

Je kunt drie vormen van slapeloosheid onderscheiden:

  1. Moeite hebben met inslapen
  2. Vaak wakker worden
  3. Veel te vroeg wakker worden

Het is niet zo dat je maar één van de drie tegelijk kan hebben, sterker nog, je kan ze allemaal tegelijk hebben.

Ja, dan krijg je maar weinig slaap…

In de volgende alinea’s zal ik je de verschillende slaapstoornissen laten zien die onder slapeloosheid vallen.

Acute slapeloosheid

weinig slaapBij acute slapeloosheid slaap je gewoon heel lang prima en goed, maar heb je opeens een paar dagen achter elkaar last van slapeloosheid.

Dit wordt ook wel acute insomnie genoemd.

Meestal is de reden hiervan een gebeurtenis of een periode van stress. Denk bijvoorbeeld aan de volgende situaties:

  • Je staat voor een paar dagen tot enkele weken onder hoge werkdruk
  • Iemand uit je familie is plotseling overleden
  • Je hebt ineens last van heel veel stress omdat je je baan kwijt bent geraakt

Paradoxale insomnie

Dit is een soort slapeloosheid waarbij niet aangetoond kan worden dat de slaap verstoord wordt.

Toch heeft degene die het heeft ernstige klachten:

  • Ze hebben in hun beleving weinig tot geen slaap gehad
  • Dit overkomt hen dan in sommige gevallen vaker dan eens per week
  • Ze weten precies wat er die nacht is gebeurd en wat ze gevoeld hebben, alsof ze wakker waren
  • Ze denken dat ze er heel lang over doen om in slaap te komen

Toch zijn de gevolgen overdag nauwelijks waarneembaar. Ze zijn niet extreem moe of futloos.

Dat zou je wel verwachten als je naar de klachten kijkt. Het is zelfs zo dat het bijna niet mogelijk is dat ze maar zo weinig slaap hebben gehad als ze zeggen.

Als er vervolgens een slaaponderzoek wordt gedaan komt daaruit meestal naar voren dat ze nauwelijks afwijken van de standaard norm van voldoende slaap.

Ook de kwaliteit van de slaap is vaak goed.

Hier kijken de mensen die er last van hebben dan weer erg van op.

Gelukkig komt deze slaapstoornis maar zelden voor, het is behoorlijk zeldzaam.

Tip: Heb je geen last van deze slaapstoornissen maar wil je wel beter slapen? Gebruik de 7 Stappen Methode. 

7 Stappen Methode Ontdekken

Idiopatische insomnie

Bij dit soort insomnie heb je je leven lang last van slaapstoornissen.

Al vanaf toen je een baby was is het begonnen (soms een paar jaar later). Dit duurt tot en met je volwassne bent geworden.

Er is eigenlijk geen duidelijke oorzaak te vinden als je last hebt van dit soort slapeloosheid. Je bent bijvoorbeeld niet lichamelijk of geestelijk ziek en het komt ook niet door bepaalde medicijnen.

Wat er aan de hand kan zijn is het volgende:

  • Je lichaam is niet in balans
  • Je hebt een waaksysteem dat te veel actief is
  • Of je slaapsysteem is juist te weinig actief

op bed liggen

Psychofisiologische insomnie

Als je last hebt van psychofisiologische insomnie, dan ben je heel erg bang dat je niet in slaap kan vallen.

Het kan je zomaar overkomen dat je dit krijgt doordat er iets heftigs is voorgevallen. Of je krijgt het door de tijd heen waarbij je al bezorgder wordt dat inslapen niet lukt.

Het is niet alleen het inslapen waar je dan mee zit, maar ook de gevolgen van te weinig slapen:

  • Dat je moe bent de volgende dag
  • En dus je werk niet goed kan doen
  • Dat je op sociale vlakken gaat falen

Zo maken deze mensen zichzelf steeds banger voor het moment dat ze op bed moeten.

Maar hoe meer ze nadenken over hoe erg het is dat ze niet in slaap kunnen vallen, hoe moeilijker in slaap vallen wordt.

Ze komen in een neerwaartse spiraal terecht die er voor zorgt dat ze niet kunnen slapen.

Slaapstoornissen die vallen onder Overmatige slaperigheid

Als je je meer dan gemiddeld slaperig voelt overdag, dan heb je last van één van de slaapstoornissen die onder overmatige slaperigheid (hypersomnie) vallen.

Maar wat is meer dan gemiddeld?

Wel, de volgende situaties zijn niet normaal:

  • Vlak nadat je hebt gegeten heb je altijd een moment dat je het liefst in bed zou willen kruipen omdat je zinin een dutje hebt
  • Als je naar ene presentatie zit te luisteren, val je wel eens plotseling in slaap
  • Je moet uitkijken dat als je aan het autorijden bent en je rijd rustig op de snelweg, dat je niet wegdommelt

Als je dit ‘eens een keer’ hebt, hoef je niet direct bang te zijn dat je aan hypersomnie lijdt.

Maar als het regelmatig voorkomt, dan is er toch meer aan de hand en kan een bezoek aan de huisarts geen kwaad.

Idiopatische hypersomnie

Bij idiopatische hypersomnie slaap je ’s nachts gewoon prima, meestal wel 8 tot 10 uur per nacht.

Maar de volgende dag ben je toch vermoeid en heb je het idee een slechte nacht achter de rug te hebben.

Je komt maar met moeite uit je bed, wakker worden lukt maar nauwelijks.

Er zijn voorvallen waarbij het erg op de slaapstoornis narcolepsie lijkt.

Dit is wat er gebeurd:

  • Je kunt na een goede nachtrust met voldoende slaap maar met moeite opstaan, zelfs wakker worden gaat lastig
  • Als je wakker wordt maar dus nog half slaapt reageer je op anderen als een slaapdronken persoon
  • Als je wakker wordt voel je je vaak verward en moet je je eerst op je omgeving oriënteren
  • Overdag voel je je alleen erg moe, plotselinge slaapaanvallen heb je niet
  • Overdag slapen kun je wel (ook lang), maar het helpt niet om je minder moe te voelen

slapen liggen

Narcolepsie

Het grootste kenmerk van narcolepsie zijn de slaapaanvallen die je op klaarlichte dag hebt.

Je kunt je er praktisch niet tegen verzetten en je moet je er wel aan toegeven.

Daarbij maakt het niet uit of je een hele goede nacht hebt gemaakt, en het kan een dagelijks terugkerend iets zijn.

  • Je hebt een sterke drang tot slapen overdag, en soms voel je je de hele dag moe
  • Je valt soms zomaar in slaap, wat ongeveer 10 tot 30 minuten kan duren
  • Dit gebeurd meestal als je je zowel geestelijk als lichamelijk niet hoeft in te spannen
  • De slaapaanvallen voel je aankomen, je kunt je met veel moeite er ook tegen verzetten maar daarna ben je nóg vermoeider
  • Sommige mensen hebben hiernaast ook last van spierverslappingen (kataplexie)
  • Meestal zijn het dan de benen, nek en het gezicht die verslappen, wat enkele seconden aanhoudt
  • Daarnaast kan ook slaapparalyse voorkomen, waarbij je verlamt raakt tijdens de slaap terwijl je het idee hebt wakker te zijn
  • Tot slot kunnen er korte (minder dan 10 min.) hallucinaties tijdens de slaap (en soms ook overdag) voorkomen

Tip: Heb je geen last van deze slaapstoornissen maar wil je wel beter slapen? Gebruik de 7 Stappen Methode. 

7 Stappen Methode Ontdekken

Kleine-Levin syndroom

Het Kleine-Levin syndroom (KLS) is één van de zeldzame slaapstoornissen die ik toch wil noemen.

Hierbij gaat het om tieners die tot wel 24 uur in een etmaal slapen.

  • Meestal krijg je er last van als je ongeveer 17 jaar bent
  • Het komt voornamelijk voor bij mannen
  • Het houdt gemiddeld 8 jaar aan, waarbij het gemiddeld 7 keer voorkomt met een duur van ongeveer 10 dagen

Als je er last van hebt dan ben je vooral heel erg slaperig en kan je 12-24 uur slapen per dag. Je komt er dan alleen even uit om te eten en te toiletteren.

Je hebt er dan last van in periodes waarbij er dus ook periodes zijn waarbij je helemaal geen last hebt.

Slaapstoornissen die vallen onder Slaapritme stoornissen

Als je een slaapritme stoornis hebt, dan is je circadiane ritme niet in orde.

Dit wordt ook wel je biologische klok genoemd, en in feite is je slaap-waakritme dan uit balans.

Je kan dergelijke slaapstoornissen hebben die maar voor even zijn en dus ook weer verdwijnen. Er zijn er ook die blijvend en dus chronisch zijn.

Voorbeelden hiervan zijn een jetlag en het werken in ploegendiensten, dus zowel overdag als ’s nachts werken.

Jetlag

Een Jetlag is één van de slaapstoornissen die veel voorkomt.

Een jetlag ontstaat doorat je in het vliegtuig stapt en naar een bestemming vliegt die in een andere tijdzonde zit die flink afwijkt van de tijdzone die je gewend was.

Je biologische klok raakt dan in de war waardoor je lichaam moeite heeft om in de ruststand te komen.

Die ruststand is nodig om op een natuurlijke manier in slaap te kunnen vallen.

Je biologische klok kan niet in een handomdraai op de goede tijd gezet worden. Dit heeft een paar dagen tijd nodig en in die paar dagne kun je er behoorlijk last van hebben:

  • Slapen lukt nauwelijks
  • Daardoor ben je overdag erg moe
  • Je kunt je duizelig voelen
  • Hoofdpijn kan op komen zetten
  • Je voeten kunnen gaan opzwellen

Slaapafhankelijke ademhalingsstoornissen

Bij slaapstoornissen die te maken hebben met de ademhaling, zorgt het ademen er voor dat je moeite hebt met slapen.

Door verschillende redenen wordt er niet goed adem gehaald waardoor je automatisch door een systeem in je lichaam wakker wordt gemaakt.

Dat is maar goed ook, want direct als je wakker bent, ga je wel weer goed ademhalen, je hebt dan weer alle controle.

Eén van de slaapstoornissen die hieronder valt is slaapapneu, deze komt ook het meest voor.

Slaapapneu

Als je last hebt van slaapapneu, wordt je ademhaling geblokkeerd tijdens het slapen.

Daardoor wordt je wakker, met als gevolg dat je ’s nachts niet in een diepe slaap komt.

Die diepe slaap heb je nodig om goed uit te rusten, en omdat je die niet krijgt ben je overdag erg moe. Hoe langer dit aanhoudt, hoe vermoeider je wordt én hoe ondraaglijker het wordt.

Dit zijn oorzaken van het stoppen met ademen tijdens de slaap:

  • Een opgezette tong
  • Opgezette amandelen
  • Afwijkende vorm van het binnenkant van de mond (kaken)
  • Nekspieren die teveel ontspannen tijdens het slapen
  • Roken
  • Overgewicht

Dit kan er allemaal direct of indirect voor zorgen dat de luchtwegen worden afgesloten.

Slaapstoornissen die vallen onder Slaapgebonden bewegingsstoornissen

Dit zijn slaapstoornissen waarbij je tijdens het slapen bewegingen maakt die je zelf niet in de hand hebt.

Hierdoor wordt je telkens wakker en rust je niet genoeg uit. Ook je partner kan hier veel hinder van ondervinden waardoor ook je sociale leven kan ontwrichten.

De bewegingen die gemaakt worden kunnen variëren van verkrampingen in de spieren tot het bewegen van armen of benen en ook tandenknarsen komt voor.

Bij kinderen kan het ook voorkomen dat er geschud wordt met het hoofd of het hele lichaam.

Zelfs het bonken met het hoofd tegen de muur komt bij hen voor.

Restless Legs Syndroom (RLS)

Dit wordt ook wel het rusteloze benen syndroom genoemd.

Je krijgt dan een prikkelend of jeukend gevoel in je benen en soms ook in de armen.

Om dit te laten stoppen MOET je je benen en armen wel bewegen, en daarna is het ook weer afgelopen. Je kunt je wel voorstellen dat dit bewegen flinke invloed kan hebben op de nachtrust.

Een aantal weetjes over restless legs:

  • Vrouwen hebben er meer last van dan mannen
  • Het kan erfelijk zijn
  • Een ijzertekort wordt er mee in verband gebracht
  • Het is niet bekend wat precies de oorzaak ervan is
  • Medicijnen kunnen de slaapstoornis verhelpen

Periodic Limb Movement Disorder (PLMD)

PLMD wordt ook wel periodieke slaapmyoclonus genoemd.

Bij deze slaapstoornis maak je tijdens het slapen meerdere spierbewegingen achter elkaar waar je zelf geen controle over hebt.

Omdat ze ook plaats vinden tijdens het inslapen, wil het inslapen vaak niet lukken.

Hierdoor slaap je niet goed en niet genoeg waardoor je overdag moe bent en je futloos voelt.

  • Het is NIET zo dat je kramp krijgt, dat je houding verander of dat de spieren zich gaan strekken
  • Het is WEL zo dat je spieren zich aanspannen en buigen
  • Vooral het onderste gedeelte van je been kan er last van krijgen
  • Het kan zowel tijdens de slaap voorkomen als wanneer je wakker ligt, maar tijdens de slaap komt vaker voor

Tandenknarsen

tandenEen andere naam voor tandenknarsen is bruxisme en het komt best wel vaak voor.

Als je hier last van hebt dan schuur je tijdens het slapen met de tanden over elkaar en/of je klemt je kiezen tegen elkaar aan.

Vaak gaat dit gepaard met een schurend of knarsend geluid doordat de tanden over elkaar heen gaan.

Bij het klemmen van de kiezen op elkaar kan dit zo hard gaan dat het glazuur er af knapt…

  • Tandenknarsen kan er voor zorgen dat je complete gebit kapot gaat
  • Je kan er erge (voor)hoofdpijn van krijgen
  • Tanden en kiezen kunnen slijten zonder dat je doorhebt waarom
  • Tanden kunnen er gevoelig door worden
  • De binnenzijde van je wangen kunnen er stuk van gaan
  • Je kunt zelfs je kaken ontwrichten
  • Vrouwen hebben er meer last van dan mannen

Overige slaapstoornissen en slaapproblemen

Naast de eerder genoemde slaapstoornissen zijn er ook slaapstoornissen die lastiger bij een bepaalde categorie onder te brengen zijn.

Maar omdat ze toch wel vaak voorkomen wil ik ze hieronder toch met je behandelen.

Praten in je slaap

Als je praat in je slaap kunnen dit hele verhalen zijn of enkele onsamenhangende woorden.

Ook kan het volledig onverstaanbaar zijn.

Het kan iets zijn wat iemand heeft meegemaakt of het is totale onzin.

Eén ding zijn onderzoekers het wel over eens; Degene die praat in zijn slaap doet dat niet bewust. Je kunt er dus niets mee als je het hoort, degene die gepraat heeft kan zich er niets van herinneren.

  • Praten in je slaap is niet slecht voor je gezondheid
  • Je kunt je er wel voor schamen als anderen het tegen je zeggen
  • Er kan angst ontstaan om op vreemde plekken te gaan slapen – ‘stel je voor dat ze het horen’
  • Hoe lichter je slaapt, hoe beter het gepraat verstaanbaar is

REM-slaap gedragsstoornis

Normaal gesproken ben je helemaal verlamd als je in je REM-slaap zit. Op het moment dat je dan gaat dromen, gebeurd dit ook alleen maar in je hoofd.

Als je last hebt van een REM-slaap gedragsstoornis, dan ben je niet of niet helemaal verlamd.

Als je in die situatie gaat dromen, gaan ook je spieren met de droom meedoen. Je gaat de droom dus ook daadwerkelijk uitbeelden.

Dit kan tot gevolg hebben dat je jezelf of anderen (bijvoorbeeld je partner die naast je ligt) verwond.

  • Het zijn meestal hele heftige dromen die hierbij plaats vinden
  • Daardoor kan je anderen gaan vastpakken, gaan slaan, schreeuwen, praten, schoppen en meer
  • Je kan het vanaf middelbare leeftijd krijgen
  • Het komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen
  • Als oorzaak wordt vaak opgegeven: Bijwerking bij medicijnen of het afkicken van drank of drugs of bij neurologische ziekten

Slaapverlamming

verlamd liggenEen ander woord voor slaapverlamming is slaapparalyse.

Je hebt dan het idee dat je wakker bent, maar je kunt je helemaal niet bewegen en ook niet praten.

Vaak gebeurd dit op het moment dat je tussen wakker zijn en slapen in zit. Het kan tot wel enkele minuten duren.

  • Er zijn mensen die narcolepsie hebben die ook lijden aan slaapverlamming
  • Sommige mensen hebben ook het idee dat ze stikken als ze een slaapverlamming hebben
  • Een slaapverlamming toont aan dat de verschillende slaapfasen niet goed in elkaar overlopen
  • Het kan voorkomen als je gaat slapen maar ook als je wakker aan het worden bent
  • Normaal gesproken ontspant je lichaam en gaat je geest ook slapen, maar in dit geval ontspant alleen je lichaam en kun je je dus niet bewegen.

Slaapwandelen

Een ander woord voor slaapwandelen is somnabulisme.

Bij slaapwandelen ga je allerlei dingen doen terwijl je slaapt. Bijvoorbeeld:

  • Rondlopen
  • Praten
  • Autorijden
  • Muziek maken
  • Huis anders inrichten

Dit alles gebeurd terwijl he gewoon je ogen open hebt. Het lijkt net alsof je gewoon wakker bent, maar je reageert nergens op.

Het kan enkele minuten duren maar ook wel langer dan een half uur. Als je slaapwandelt dan herinner je daar de volgende dag niets meer van, ook niet als je tijdens het slaapwandelen gewekt wordt.

Geen slaapstoornissen maar wel beter slapen?

Misschien heb je jezelf niet herkend in één van de bovenstaande slaapstoornissen maar slaap je wel slecht.

Niet gelijk in paniek raken, want je hoeft geen slaapstoornis te hebben om toch slecht te slapen.

Er zijn gelukkig veel dingen die je daar aan kan doen, welke allemaal beschreven worden in het boek Perfect Slapen in 7 Stappen.

Je gaat dan actief aan de slag met je slaapproblemen en je ontdekt waar het aan ligt dat je slecht slaapt.

Ik weet zeker dat je daarmee de kwaliteit van je nachtrust weer op het oude niveau gaat krijgen!

7 Stappen Methode Ontdekken

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.